Wethouder Eva
‘Ik stopte uit liefde. Dat gun ik iedereen’
Eva Dansen is tot maart 2026 wethouder in Gorinchem van onder andere Volksgezondheid. Acht jaar geleden stopte ze, na veertig jaar, met roken. Ze snapt hoe (ex)rokers zich voelen en gunt iedereen een rookvrij leven. De wijkaanpak Gorinchem Rookvrij voor inwoners van de Haarwijk en Gildenwijk is voor haar dan ook een belangrijke en waardevolle aanpak.
Scroll verder ⬇︎
Toen was roken nog heel gewoon
Eva: ‘Bij mijn eerste sigaret was ik nog heel jong, 13 of 14. Maar niemand zei: ‘ben je niet te jong?’ Roken was stoer. Mijn vader was een kettingroker, mijn vriendinnetjes rookten ook. Ik zie ze nog voor me, de meisjessigaretten van het merk Miss Blanche. Met bloemetjes op het pakje en het filter. Ze kostten niks: een gulden per pakje. Bij een verjaardagsvisite stonden er glaasjes met sigaretten op tafel. Dat was gastvrij. Men rookte op tv, de schooljuf liep met een sigaret door de klas, mijn huisarts rookte. Ik werkte met mensen met dementie, die ook allemaal rookten. Zelf was ik een gezelligheidsroker. Zodra de telefoon ging of als ik met mensen was, dan rookte ik. Een avondje bij mijn vriendin en haar kamer stond blauw. Maar alleen thuis, kon ik net zo makkelijk een dag niet roken. Roken was echt onderdeel van de maatschappij.’
‘Reken eens na: wij gaan nog steeds op vakantie van het niet-roken!’
‘Ik ben gestopt voor de liefde’
Eva: ‘Bij elkaar heb ik veertig jaar gerookt; intussen ben ik acht jaar helemaal ‘rookvrij’. Ook toen ik zwanger wilde worden, stopte ik drie maanden van tevoren. Maar op de een of andere manier moet het heel stevig tussen je oren zitten om écht te kunnen stoppen. Uiteindelijk ben ik gestopt voor de liefde. Toen ik bijna 60 was, ontmoette ik mijn huidige echtgenoot, ook een forse roker. Wij dachten allebei: we willen zoveel mogelijk jaren samen hebben. Toen zijn wij samen gestopt. Ik heb daar lichamelijk weinig van gemerkt. Bij ongemakkelijke gesprekken of op gezellige momenten was het wel lastig. Dat je op feestjes voelt: wat moet ik nou met die hand doen? Maar omdat ik het echt wilde, ging de knop om. Wat mensen zich niet realiseren, is dat je wel een ex-roker kunt zijn, maar nooit een ex-verslaafde. Als ik nú een sigaret zou roken, heb ik over twee dagen een pakje in mijn tas.’
Waarom roken niet op zichzelf staat
Deelnemers aan de wijkaanpak Gorinchem Rookvrij hebben nagedacht over waarom mensen beginnen met roken of doorgaan met roken ook als ze weten dat stoppen beter is. Dan blijkt dat roken als gewoonte meestal niet op zichzelf staat. Het is vaak onderdeel van een bredere ongezonde leefstijl. En die hangt weer samen met andere omstandigheden in iemands leven, zoals armoede of stress. Ze sommen de situaties op, die zij zien in hun buurten: de vicieuze cirkel van armoede-stress-ziekte, de spanning en de schaamte, de lange weg naar huisarts of andere vormen van hulp, de eenzaamheid en ‘ieder voor zich’… Onder zulke omstandigheden biedt een sigaret al snel comfort, en roken kun je alleen doen – dat maakt roken té makkelijk. Daarom is Gorinchem Rookvrij een brede wijkaanpak om inwoners gezond en rookvrij te helpen leven. Dat gaat dus verder dan alleen stoppen met roken. Dat gaat ook over armoede, stress, mentale gezondheid en verbinding. Het motto wordt: ‘Samen voor een positieve verandering van de wijk’.
Scroll verder ⬇︎
‘De ramen blijven schoon’
Eva: ‘Eigenlijk heb ik roken altijd vies gevonden. Dat vind ik het grote voordeel van niet-roken. De muren in huis blijven wit. Er komen geen emmers zwart spul van mijn raam af als ik ze was. Je merkt dat je meer lucht hebt. Ik ruik beter, daardoor smaakt het eten lekkerder. En mijn levensverwachting ligt hoger dan toen ik nog rookte. Bovendien: die kosten! Je hebt ineens geld over. Ik zeg regelmatig tegen mijn man: ‘Reken eens na: wij gaan nog steeds op vakantie van het niet-roken!’ Ook de groeiende onverdraagzaamheid voelde niet fijn: mensen die er last van hebben dat je rookt. En ten slotte: ik word niet graag geleefd. Het concept verslaving vind ik naar. Ik wil niet op die manier afhankelijk zijn.’
‘Ervaringen zijn waardevol’
Eva: ‘Ik zal nooit oordelen over mensen die roken. Mensen roken niet voor niks. Sommige mensen hebben het ongeluk om meerdere vormen van stress in hun leven te hebben: armoede, sociale problemen, drama met je kinderen, ellende in je huwelijk… Allemaal redenen om te willen roken. Stoppen lukt dan niet zomaar. Goed in je vel zitten, je sterk in je hoofd voelen – dat is daarvoor nodig. Je wil meer doen voor mensen die roken door dit soort stress: een goed huis, een goede baan en een plezierig leven. Maar ik wil ook niet dat inwoners bij elk sigaretje denken ‘dat is niet goed voor me’. Mensen weten heus wel dat stoppen beter is, maar ze kunnen niet. Daarom ben ik zo blij dat we als gemeente samen met de GGD de afgelopen jaren met inwoners van de Gildenwijk en de Haarwijk aan de slag zijn gegaan. We hebben mensen met persoonlijke aandacht en via het geven van informatie duidelijk gemaakt hoe ze (gratis) kunnen stoppen met roken en welke hulp ze daarbij kunnen krijgen, mochten ze dit willen. Ondersteuning gewoon in de wijk, dicht bij hun huis. Het is heel mooi om te zien dat door deze aanpak verschillende wijkbewoners gestopt zijn en nu rookvrij leven. Hun ervaringen en verhalen zijn heel waardevol en krijgen in dit magazine een mooi podium. Daar ben ik als wethouder Volksgezondheid trots op!’
‘Samen met de gemeente aan de slag’
De gemeente Gorinchem wil haar inwoners stimuleren tot een gezonde leefstijl. In dit initiatief ‘Gorinchem Gezond’ ligt de focus op voeding, beweging, mentale fitheid en zingeving. De wijkaanpak Gorinchem Rookvrij sluit hier naadloos op aan. Daarom zorgen de deelnemers aan de wijkaanpak dat ze present zijn bij de verschillende bestaande evenementen en activiteiten in de wijken. Zoals het Leefstijlfestival tijdens de Gorinchem Gezond-week in mei 2024 op het Gildenplein. Een energieke dag vol kennis, beweging en inspiratie over preventie, gezonde voeding, beweging en mentale gezondheid. Ook op de Welzijnsmarkt in het stadhuis later dat jaar is de gratis ondersteuning bij stoppen met roken zichtbaar aanwezig, naast al het andere welzijnsaanbod van de stad. Tijdens de Leefstijlcheck bij het Omnia College in de zomer van 2025 kunnen inwoners gratis hun bloeddruk, cholesterol, BMI en conditie laten meten en krijgen ze een kort leefstijladvies. Net als bij de andere evenementen gaan de sociaal werker en de stoppen-met-roken-coach ook hier het gesprek aan met inwoners om ze bewust te maken van de mogelijkheden voor een rookvrij leven.