Jesse, jongerenwerker The Mall
‘Op één lijn zitten, is belangrijk’
Jesse rookte lange tijd 1,5 tot twee pakjes per dag. Omwille van zijn vrouw en hun dochters is hij gestopt na een bijeenkomst met professionals over roken en vapen (klik hier). ‘Ik wist dat het slecht was voor mijn lichaam. Ik wil mijn dochters het goede voorbeeld geven en er lang bij kunnen zijn in hun leven,’ zegt hij. Als jongerenwerker bij The Mall praat hij met jongeren over waarom ze roken.
Scroll verder ⬇︎
Bewustwording op gang brengen
Jesse: ‘The Mall is een jongerenwerkorganisatie met inloopcentra voor jongeren in de binnenstad, Gildenwijk, Lingewijk en Gorinchem-Oost. Wij doen onder andere preventief en signalerend werk. Zo praten we met jongeren over roken en vapen, en informeren we ze over de gevolgen ervan. Door ze op hun eigen ‘level’ aan te spreken. Laagdrempelig en gelijkwaardig. Niet wijzen, wel helpen. Veel jongeren laten de gevolgen van roken niet echt tot zich doordringen. Hierin kunnen volwassenen best nog sturen. Wij proberen in gesprek met jongeren vooral te achterhalen waarom ze roken. Is het een eigen keuze of is er druk vanuit vrienden? In het eerste geval is het dus ook een eigen keuze om te stoppen. Zo proberen we een zaadje te planten en de bewustwording op gang te brengen. Als jongerenwerkers hebben we ook een inhoudelijke training gehad over roken en vapen (klik hier). Het is goed als we als professionals onderling trends en signalen delen, en daarin samen optrekken.’
En wat vinden jongeren zelf?
Heus niet alle jongeren roken of vapen. Zoveel is duidelijk als deelnemers aan de wijkaanpak Gorinchem Rookvrij met jongeren in gesprek gaan. Wel willen ze er graag over praten. Met name informatie over de gevolgen van nicotinegebruik voor de gezondheid, vinden ze interessant. Tijdens de pizza-avond bij het Centraal Punt geven ze een inkijkje in de rokerige wereld op school. Vooral dáár gebeurt het, in de pauzes, uit het zicht of op de wc’s. Ze vertellen over de vele manieren om aan vapes te komen, zonder ID-controle, en over het ruime illegale aanbod via social media of op straat. Als jongeren gevraagd wordt naar wat zíj denken dat helpt om het roken te minderen, zijn ze ook duidelijk:
√ een beloningssysteem als je niet gaat roken;
√ sociale controle vanuit de wijk;
√ het goede voorbeeld van anderen (rolmodellen);
√ strengere regels op school en cameratoezicht;
√ afleiding door een hobby of sport.
Scroll verder ⬇︎
Meer handhaving nodig
Jesse: ‘Wij zien dat er ook van de jongeren die onze inloopcentra bezoeken een gedeelte rookt of vapet. Vooral dit laatste is een probleem. Jongeren en ouders weten hier in sommige gevallen te weinig van. Ze denken dat het een lichtere vorm van roken is. Het wordt gezien als hip en er zijn lekkere smaakjes, dus je ruikt niet vies. De ontwikkeling ervan gaat supersnel. Er zijn allerlei gadgets op de markt, het ziet er leuk uit. Hierdoor zien we dat vapen aantrekkelijker is geworden voor zowel jongens als meiden. We zien bovendien veel illegale handel in sigaretten en vape-smaakjes. Door het verbod, de leeftijdsgrens en de kosten belandt het in de illegaliteit. Om dit effectief aan te pakken, denken wij dat er meer handhaving nodig is. Daarvoor is het belangrijk dat de hele omgeving rond jongeren op één lijn zit: ouders, school, inloopcentra, verenigingen, enzovoorts.’
Mika, kickboksinstructeur en meer
‘Jongeren eigen keuzes laten maken’
Mika Tsolakidis is gedragsdeskundige en kickboksinstructeur. Zij woont en werkt in Gorinchem. Met haar eigen kickboksschool mindsEmotion richt ze zich op mensen die fit willen worden of blijven, of op het thema ‘weerbaarheid’. Ook begeleidt ze volwassenen, jongeren en kinderen met bijvoorbeeld ADHD, autisme of een ander ‘rugzakje’. Via-via komt ze in contact met Gorinchem Rookvrij.
Scroll verder ⬇︎
‘Beuk de peuk’
Jesse: ‘In Stoptober 2024 – de maand oktober met aandacht voor stoppen met roken – deden we als The Mall mee met ‘Gorinchem Rookvrij’. Wij hadden toen de sigarettenboksbal staan: ‘beuk de peuk’. Dat vormde een mooie opening om laagdrempelig het gesprek met jongeren aan te gaan. Door de wijkaanpak van Gorinchem Rookvrij zijn er verschillende initiatieven gekomen voor en met jongeren. Goed als dat wordt doorgezet. Vanwege dat zaadje planten… Ook zou het mooi zijn als we als lokale professionals blijven samenwerken, zoals met Youz (verslavingspreventie). Die kunnen dan langskomen bij The Mall om het gesprek aan te gaan met jongeren. Die zijn hier immers al. Dan hoef je ze niet speciaal uit te nodigen voor ‘een bijeenkomst over roken’. Breder gezien is met Gorinchem Rookvrij nu duidelijk aangetoond dat je stoppen met roken niet alleen hoeft te doen, dat je het samen kunt doen en dat je elkaar daarop kunt aanspreken in de wijk.’
Acties voor jongeren:
van pizza tot kickboksen
Tijdens één van de bijeenkomsten van de wijkaanpak Gorinchem Rookvrij wordt geopperd dat extra aandacht voor het vapen en roken door jongeren misschien nodig is. Om deze doelgroep eerst wat beter te leren kennen, wordt er in het voorjaar van 2024 een uitnodiging rondgestuurd voor een pizza-avond bij het Centraal Punt. Zo’n twintig jongeren uit de Haarwijk en de Gildenwijk komen hierop af. Allemaal tussen de 14 en 20 jaar. Onder leiding van Mohamed Boukrouche van stichting Boukie praten ze over roken, vapen en de plaats die dit in hun leven heeft. Ze denken mee over bewustwordingsactiviteiten die effectief kunnen zijn voor hun leeftijdsgenoten. En over de plek waar deze kunnen plaatsvinden: in de wijk, via school, de sportclub of via hun ouders?
‘Kick the habit’
Ook de ‘bokspeuk’, een kickboksbal in de vorm van een sigarettenpeuk, komt tijdens een bijeenkomst van de wijkaanpak Gorinchem Rookvrij ter sprake. Zo’n bokspeuk zou een mooie opening kunnen zijn om met jongeren in gesprek te gaan. De deelnemers Fatima Wakrim, Chantal Beltman en Rosalien Tap gaan enthousiast aan de slag. Er komen twee slogans: ‘Kick the habit’ en ‘Beuk de peuk’. Na enkele try-outs door jongerenwerkers van The Mall en Youz (verslavingspreventie) gaat de bokspeuk 'on tour' als onderdeel van een kickboksclinic.
Boxing on Tour
Zo duikt de bokspeuk op bij basisschool Anne Frank in de Haarwijk. In het kader van Gorinchem Beweegt wordt hier The Hunt gespeeld. Bij dit spannende kat- en muisspel, bekend van tv, proberen jongeren tussen de 11 en 17 jaar uit handen te blijven van boa’s en politie (te paard!). Gorinchem Rookvrij is erbij, met in een informatiestand onder andere de bokspeuk, de rookvrij-bekers, een prijsvraag en een rad van fortuin met vragen over roken en vapen. Vervolgens reist de bokspeuk langs het Bevrijdingsfestival, het jongerenfestival ‘Lucky Friday’ van het Fortes Lyceum, The Mall en bij het Centaal Punt voor leerlingen van de Windroos. En nog is de tour niet ten einde… In het nieuwe jaar zal ‘Boxing on Tour’ langskomen bij verschillende scholen om in een kickboksclinic met leerlingen het gesprek aan te gaan.
Leerlingen zorghavo denken mee
Voor bovenbouw-leerlingen van de zorghavo van Lyceum Oudehoven begeleidt de GGD een praktijkopdracht over het thema roken en vapen. In negen weken onderzoeken leerlingen welke interventies kunnen werken om te stoppen met roken of vapen. Een groep kijkt naar de effectiviteit van de kickboksclinics en een andere groep interviewt leeftijdsgenoten. Vervolgens brengen ze advies uit aan de school en aan de GGD over welke aanpakken aansluiten bij hun wereld. Zoals een interactieve quiz, rookvrije schooltijden, een rookpas, inzet van sociale media en voorlichting door ervaringsdeskundige jongeren. Vooral informatie over de invloed van roken op vruchtbaarheid, acne en het gebit wordt door deze jongeren belangrijk gevonden.