Ayse, opbouwwerker
‘Statement maken in de wijken’
Ayse Cosar is opbouwwerker bij de gemeente Gorinchem. ‘Vanuit mijn functie kom ik veel in de verschillende wijken en probeer ik verbindend bezig te zijn,’ vertelt ze. Dat was de reden om deel te nemen aan de wijkaanpak Gorinchem Rookvrij.
Ayse, opbouwwerker
‘Statement maken in de wijken’
Ayse Cosar is opbouwwerker bij de gemeente Gorinchem. ‘Vanuit mijn functie kom ik veel in de verschillende wijken en probeer ik verbindend bezig te zijn,’ vertelt ze. Dat was de reden om deel te nemen aan de wijkaanpak Gorinchem Rookvrij.
Scroll verder ⬇︎
Empathie en begrip
Ayse: ‘Eerlijk gezegd heb ik niets met het onderwerp roken. Niet in mijn functie en niet persoonlijk. Ik rook niet en ik heb het nooit gedaan. Maar de bijeenkomsten in wijkcentrum Rozenobel waren gezellig. Een goede mix van inwoners en professionals. Iedereen was heel enthousiast en dat maakte mij ook enthousiast. Ik heb veel geleerd van de persoonlijke verhalen en van de gedeelde informatie. Nu weet ik hoe ik met mensen een gesprek over roken kan voeren. En hoe ik ze kan doorverwijzen. Hierdoor heb ik veel empathie gekregen voor mensen die roken. Ik snap nu hoe verslavend het is en hoe roken troost kan bieden. Daardoor zal ik minder snel oordelen, denk ik.’
'Als deelnemers aan de wijkaanpak Gorinchem Rookvrij hebben we een ambassadeurs-functie en ik hoop dat we die kunnen vasthouden.’
Statement in de wijken
Ayse: ‘Als gemeente laten we vaker inwoners deelnemen. Maar de wijkaanpak van Gorinchem Rookvrij gaat echt een paar stappen verder. Heel mooi en leerzaam om dat te mogen meemaken. Een aanpak die ik in de toekomst vaker zou willen inzetten. Alle ideeën zijn serieus genomen en tot uitvoering gebracht. We hebben samen echt goede acties bedacht. En volgens mij ook wel een statement gemaakt in de wijken. Ik heb een lunch helpen organiseren voor een grote groep mensen. We deden dat voor het bedrag van één pakje shag. Heel confronterend, dat je zoveel boodschappen kunt doen voor dat bedrag.’
De wijkaanpak Gorinchem Rookvrij streeft naar een rookvrij leven voor iedereen, sámen met de mensen om wie het gaat. Daarbij wordt breder gekeken dan alleen naar de rookverslaving, omdat die vaak samenhangt met andere problemen (klik hier). De positieve boodschap van Gorinchem Rookvrij is driedelig.
1. Stoppen met roken is gratis 2. De kans op succes is groter als je begeleiding krijgt 3. Je staat er niet alleen voor
De deelnemers aan de wijkaanpak Gorinchem Rookvrij bedenken gezamenlijk hoe ze deze positieve boodschap zichtbaar kunnen maken. Daarom worden onder andere de materialen van de wijkaanpak Gorinchem Rookvrij – zoals flyers, pakjes kauwgom met een boodschap, koffiebekertjes en -mokken en meer – in publieke ruimten neergelegd en neergezet. Zoals bij het ziekenhuis, het Leger des Heils, de Voedselbank, de bibliotheek, huisartsenpraktijken, apotheken, gemeentehuis, sportscholen, ontmoetingscentra enzovoorts. Aan de hand van deze materialen kan op een laagdrempelige manier het gesprek over een rookvrij leven worden gevoerd en kunnen inwoners persoonlijk (‘warm’) worden doorverwezen naar stoppen-met-roken-zorg. Vooral iets te drinken aanbieden in een ‘rookvrij-bekertje’ blijkt heel effectief. Daarnaast komen in alle mini-biebs en boekenkastjes in de wijken de boeken ‘Stoppen met roken’ van Allen Carr en ‘Stoppen met vapen’ van Noor Rikkers en Sylvia Heddema te liggen. Natuurlijk met een boekenlegger van Gorinchem Rookvrij erin! Zo kan de positieve boodschap echt bij íedereen binnenkomen.
Scroll verder ⬇︎
Echte ambassadeurs
Ayse: ‘Als Gorinchem Rookvrij zijn we regelmatig bij evenementen in de wijken en dat leidt tot grote bekendheid. Mensen komen naar ons toe met hun verhaal, bijvoorbeeld omdat ze trots zijn dat ze gestopt zijn met roken. Als deelnemers van Gorinchem Rookvrij hebben we een ambassadeursfunctie en ik hoop dat de inwoners, ervaringsdeskundigen en professionals dat ook vasthouden. Dat ze mensen blijven aanspreken en zelf aangesproken kunnen worden door inwoners. Met al die media-aandacht hebben ze nu een gezicht gekregen.’
Lange termijn-effecten
Ayse: ‘De zichtbaarheid van het thema is sowieso goed aangepakt. Met boeken in minibiebs en leeskastjes; met peukenzuilen om peuken in te gooien; met posters, flyers en mokken om daarmee laagdrempelig het gesprek aan te gaan en met de stoppen-met-roken-coach in het wijkcentrum. Op publieke locaties ligt nu overal mooi informatiemateriaal. Lokale professionals weten meer en kunnen beter doorverwijzen; de lijntjes zijn korter geworden. Allemaal zaken die een groot positief effect hebben voor de langere termijn. Ook voor mij persoonlijk: mijn netwerk is uitgebreid en mijn kennis is verbreed. Dat heeft op allerlei vlakken veel voordelen voor mijn werk voor de inwoners.’
Scroll verder ⬇︎
Blijvende aandacht voor jongeren
Ayse: ‘Ik hoop dat het thema rookvrij leven een plek krijgt in Gezond Gorinchem, en zo verankerd wordt in de gemeentebrede aanpak. Voor de toekomst kunnen we een rookvrije generatie alleen realiseren via preventie, denk ik. Met Gorinchem Rookvrij was de aanpak heel breed. Maar er kan nog meer bereikt worden. Bijvoorbeeld door het creëren van rookvrije omgevingen, zodat roken niet de norm is. En door ons te focussen op jongeren die nog niet roken. Gewoon vanaf de eerste klas in het voortgezet onderwijs, bijvoorbeeld met de boksclinics die kunnen worden gegeven.’ (klik hier)
Deskundigheidsbevordering om zaadjes te planten
Hoe meer mensen de kennis en informatie over een rookvrij leven kunnen delen, hoe groter de olievlekwerking van de wijkaanpak Gorinchem Rookvrij kan worden. Binnen de wijkaanpak Gorinchem Rookvrij is het roken en vapen door jongeren een apart aandachtspunt (klik hier). Hoe jonger iemand begint, hoe groter de kans op verslaving is. Daarom is het belangrijk jongeren te bereiken in hun eigen omgeving, zoals op ontmoetingsplekken in de wijk of op school. Samen met professionals die met jongeren werken, wil de wijkaanpak Gorinchem Rookvrij inzetten op bewustwording, preventie en ondersteuning bij een rookvrij leven. In dat kader organiseert Youz (verslavingspreventie) een training deskundigheidsbevordering voor professionals van bijvoorbeeld Jong GZ, Gorinchem Beweegt, het Jeugdpreventie Team en het Sociaal Team; en ook voor zorgcoördinatoren in het voortgezet onderwijs en medewerkers van The Mall (jongerenwerk). De training biedt onder andere verdiepende kennis en gesprekstechnieken over roken en vapen. De insteek is praktisch, zodat de professionals deze vaardigheden direct kunnen toepassen in hun dagelijkse werk met jongeren. Pharos – landelijk expertisecentrum op het gebied van zorg en kennispartner voor de GGD – organiseert in het voorjaar van 2025 ook nog twee Interactieve Leernetwerkbijeenkomsten, voor ervaringsdeskundigen en deelnemers aan de wijkaanpak Gorinchem Rookvrij.