Wieteke, gemeente Gorinchem
‘Kleine dingen, grote impact’
Wieteke Ridderhof is beleidsadviseur bij de gemeente Gorinchem. Als lid van het kernteam van de wijkgerichte aanpak Gorinchem Rookvrij werkt ze hard mee. ‘Ik heb zelfs pakjes kauwgum uitgedeeld bij de Santa Run’, vertelt ze lachend. ‘Een mooie opening voor een gesprek en heel leuk om te doen!’
Mooie aansluiting
Wieteke: ‘Als gemeente zijn we enthousiast over de aanpak van Gorinchem Rookvrij en de insteek van het participatief actie-onderzoek. Hiermee sluiten we mooi aan bij het landelijke programma van Kennisinstituut Pharos en GGD GHOR (lees hier meer), en bij onze gemeentelijke Integrale SamenlevingsVisie (ISV). Hierin staan vier thema’s centraal: gezonde leefstijl, betrokken Gorinchem, iedereen kan meedoen, en passende ondersteuning en zorg. Thema’s die we wijkgericht en samen met de inwoners willen invullen. We hebben als gemeente dus veel contact met inwoners. Want je kunt vanachter je bureau wel iets bedenken, maar de doelgroep ziet het vaak anders. Het directe contact opent je de ogen; het houdt je een spiegel voor als gemeente. Daarom willen we inwoners steeds meer betrekken. Omdat we zien dat dit werkt en draagvlak creëert. Sámen kijken hoe we het beste met de veranderingen in de samenleving kunnen omgaan. Dat verandert namelijk per generatie, dus als we contact houden, kunnen we ook als gemeente ‘bij de tijd’ blijven.’
‘De verandering die nodig is om tot een rookvrije generatie te komen, vraagt nog wel een hele generatie.’
Scroll verder ⬇︎
De energie vasthouden
Wieteke: ‘De gemeente Gorinchem heeft samen met de GGD Zuid-Holland Zuid nagedacht over de lokale invulling van het landelijke programma. En over welke wijken in Gorinchem hiervoor geschikt zijn. Dat is natuurlijk best spannend. Want je investeert veel, zonder dat de uitkomst vastligt. Maar we willen graag weten hoe we inwoners het beste kunnen helpen met hun gezondheid en met een rookvrij leven. Het is mooi om dit vanuit de mensen zelf te laten komen via zo’n participatief actie-onderzoek. Dit willen we dus vaker doen, als het thema zich ervoor leent. Als beleidsadviseur houd ik mij bezig met de rookvrije generatie en een kansrijke start. Vandaar mijn interesse in Gorinchem Rookvrij. Ik ben lid van het kernteam, maar mijn deelname gaat verder dan alleen het overleg. Ik heb veel gesprekken met inwoners, help mee bij activiteiten en probeer de energie die dit teweegbrengt vast te houden. Zonde als die verdwijnt!’
Kauwgum bij Santa Run: ‘Frisse adem, frisse start’
Net als in andere gemeenten organiseert de Rotary Club in Gorinchem al jaren een Santa Run. Dit is een sponsorloop met gemiddeld duizend deelnemers en een opbrengst van 25.000 euro per jaar voor een goed doel. Dé plek om te zijn, als je in gesprek wilt komen met inwoners over hun goede voornemens voor het nieuwe jaar, zoals stoppen met roken. Verschillende deelnemers van Gorinchem Rookvrij hijsen zich in een kerstpak. Daaroverheen dragen ze rode hesjes met opvallende Rookvrij-teksten. Samen met partners uit het gezondheidsnetwerk Gorinchem Gezond lopen ze de drie kilometerlange route door de stad. Intussen delen ze zak-asbakjes van reinigingsdienst Waardlanden uit (klik hier) en pakjes kauwgum met daarop de boodschap: 'Frisse adem, frisse start!' Stoppen met roken is gratis. Vraag hulp via: gorinchemrookvrij@gmail.com’. Een vrolijke en verbindende actie voor een goed doel!
Scroll verder ⬇︎
Contact en verbinding
Wieteke: ‘De insteek van Gorinchem Rookvrij is níet: ‘je moet stoppen’. Het gaat juist over op een positieve manier het gesprek aangaan. De wijkaanpak is ook breder dan roken alleen. Het gaat ook over armoede, stress, eenzaamheid en gezondheid. In de loop van de aanpak is er hierdoor echt wel iets veranderd in de bewustwording bij de inwoners. Kleine dingen kunnen blijkbaar grote impact hebben op levens. Je ziet de meerwaarde die het sociale contact brengt onder de inwoners. Er is meer verbinding ontstaan. Men ziet meer naar elkaar om. Er is meer aandacht en een soort positieve sociale controle. Ook tussen mensen met verschillende culturele achtergronden.’
Serieus en integraal voortzetten
Wieteke: ‘De verandering die nodig is om tot een rookvrije generatie te komen, vraagt nog wel een hele generatie, denk ik. Intussen kijken we wat we nu al preventief kunnen betekenen voor de jongeren van nu. We praten met middelbare scholen over het ophangen van vape-melders, zoals bij het Fortes Lyceum in de Haarwijk; met jongerenwerkers over bewustwordingsacties; met sportverenigingen over de NOC NSF-doelstellingen voor een gezonde sportomgeving. We pakken het dus serieus en integraal op. Ook het preventiewerk van Youz blijft doorgaan, vaak samen met de GGD! De inzet, expertise en regionale kennis van de GGD is in de wijkaanpak Gorinchem Rookvrij buitengewoon zinvol en onmisbaar gebleken!’
Wat is PAO?
DEFINITIE PAO staat voor participatief actie-onderzoek: onderzoek met mensen in plaats van over mensen. Inwoners, professionals en partners onderzoeken samen wat er speelt in het dagelijks leven en ondernemen gezamenlijk acties om positieve verandering te bereiken. Het is dus leren én doen tegelijk: kijken-begrijpen-proberen-leren-bijstellen.
PAO EN WIJKAANPAK In de wijkaanpak Gorinchem Rookvrij gebruiken we het participatief actie-onderzoek om samen met inwoners uit Haarwijk en Gildenwijk te begrijpen hoe roken samenhangt met omstandigheden als armoede en stress, en om samen een aanpak te ontwikkelen die past bij de leefwereld.
DOEL Inwoners actief en gelijkwaardig betrekken bij: het gesprek over (stoppen met) roken, stress en armoede in hun eigen situatie; het bepalen van wat zij nodig hebben en wat haalbaar is; het samen ontwikkelen en uitvoeren van acties die werken in de wijk.
VOOR WIE Voor inwoners, met name voor wie stoppen met roken lastig is door stress, geldzorgen of gezondheid; voor jongeren, met aandacht voor preventie, sociale normen en verleidingen; voor professionals en lokale partners, zodat zij beter kunnen aansluiten, doorverwijzen en samenwerken.
WIE DOEN MEE Opdrachtgever is de gemeente Gorinchem. Partners en deelnemers zijn daarnaast GGD Zuid-Holland Zuid, maatschappelijke partners en inwoners (klik hier).
KADERS Het participatief actie-onderzoek is onderdeel van de wijkaanpak ‘Een rookvrij leven voor iedereen’ van Pharos. En het sluit aan bij de Integrale SamenlevingsVisie van de gemeente Gorinchem en de missie van DG&J/ GGD: het verminderen van gezondheidsachterstanden en het vergroten van ontwikkelingskansen.
KERNWAARDEN
- Gelijkwaardigheid: kennis van inwoners en van professionals tellen beide mee, besluiten worden samen genomen.
- Verbinding: bouwen aan vertrouwen en aan relaties in de wijk, aansluiten bij wat er al is.
- Co-creatie: inwoners en partners bedenken en testen samen wat werkt.
- Positieve verandering: kleine en haalbare stappen die het leven makkelijker/gezonder maken, met oog voor de context (stress/armoede).